Pigwa to drzewo lub wysoki krzew owocowy, a pigwowiec – ciernisty krzew ozdobny. Pigwa rodzi większe owoce o kształcie jabłka lub gruszki, natomiast pigwowiec ma małe, twarde i bardzo kwaśne owoce przypominające jabłuszka. Obie rośliny należą do rodziny różowatych, ale nie są tym samym gatunkiem.
Pigwa i pigwowiec – najważniejsze różnice
| Cecha | Pigwa | Pigwowiec |
|---|---|---|
| Pokrój | Drzewo lub wysoki krzew | Niski, rozłożysty krzew |
| Wysokość | Zwykle 3–5 m | Najczęściej około 1–2 m, niektóre odmiany dorastają do 3 m |
| Owoce | Duże, żółte, jabłkowate lub gruszkowate | Mniejsze, okrągłe, przypominające małe jabłka |
| Smak | Aromatyczny, kwaśny, zwykle łagodniejszy | Bardzo kwaśny, cierpki i intensywnie aromatyczny |
| Kolce | Zwykle ich nie ma | Pędy często są cierniste |
| Odporność | Bardziej wrażliwa na mróz i suszę | Dobrze znosi chłód i ma mniej wymagań |
Jak rozpoznać pigwę i pigwowca?
Pigwa pospolita (Cydonia oblonga) ma pokrój niewielkiego drzewa albo wysokiego krzewu. Jej liście są stosunkowo duże, owalne i ciemnozielone. Wiosną pojawiają się jasne, białe lub bladoróżowe kwiaty. Jesienią roślina wydaje duże, żółte owoce, które mogą przypominać jabłka lub gruszki. Często mają delikatnie omszoną skórkę.
Pigwowiec (Chaenomeles) jest znacznie niższy i bardziej rozłożysty. Rozpoznasz go po kolczastych pędach, mniejszych, twardszych liściach oraz intensywnie zabarwionych kwiatach. W zależności od odmiany kwiaty mogą być różowe, pomarańczowe albo czerwone. Owoce dojrzewające jesienią są niewielkie, żółte i zwykle mają średnicę około 4 cm. Czasem pokrywają je czerwonawe plamki.
W obrębie pigwowca spotyka się między innymi pigwowca japońskiego, chińskiego i pośredniego. Pigwowiec japoński jest niski, często nie przekracza 1 m wysokości. Chiński może dorastać do około 2 m, a pośredni łączy cechy obu tych roślin. Różnice między odmianami sprawiają, że wielkość owoców nie zawsze wystarcza do identyfikacji, dlatego najlepiej ocenić także pokrój rośliny i obecność kolców.
Uprawa – która roślina wymaga mniej pracy?
Pigwa potrzebuje słonecznego, osłoniętego od wiatru stanowiska oraz żyznej, dostatecznie wilgotnej gleby. Ma płytki system korzeniowy, dlatego źle znosi przesuszenie. W chłodniejszych miejscach może przemarzać, szczególnie gdy rośnie młoda lub jest narażona na zimne wiatry. Wymaga więc staranniejszego wyboru stanowiska i regularnej pielęgnacji.
Pigwowiec jest łatwiejszy w uprawie. Dobrze rośnie na stanowisku słonecznym, ale zwykle toleruje mniej idealne warunki glebowe i lepiej znosi okresową suszę. Jest także bardziej odporny na mróz. Trzeba tylko pamiętać, że jego kolczaste pędy utrudniają pielęgnację, a silne cięcie może ograniczyć kwitnienie i owocowanie.
Do ogrodu ozdobnego pigwowiec ma jeszcze jedną zaletę: wiosną tworzy bardzo efektowne kwiaty, a jego gęste, cierniste pędy mogą formować niski żywopłot. Pigwa pełni przede wszystkim funkcję drzewa owocowego i potrzebuje więcej miejsca.
Co można zrobić z pigwy i pigwowca?
Owoce obu roślin są twarde i kwaśne, dlatego najczęściej poddaje się je gotowaniu, pieczeniu lub innym formom obróbki. Pigwa zwykle mięknie szybciej, natomiast pigwowiec pozostaje bardziej zwarty. W kuchni można wykorzystać je na kilka sposobów:
- Pigwowiec – sprawdza się w syropach, sokach do herbaty, nalewkach i kompotach.
- Pigwa – dobrze nadaje się na konfitury, powidła, galaretki i aromatyczne dodatki do jabłek lub gruszek.
- Oba owoce – można suszyć, kandyzować, dodawać do herbaty oraz wykorzystywać do dżemów.
- Pigwowiec jako kwaśny dodatek – może zastępować cytrynę w napojach i przetworach, choć jego smak jest bardziej cierpki.
Pigwa jest na ogół łagodniejsza i bardziej aromatyczna. Pigwowiec ma wyraźnie kwaśniejszy smak, dlatego przetwory z jego udziałem zwykle wymagają większego dosłodzenia albo połączenia ze słodszymi owocami.
Owoce pigwowca zawierają więcej witaminy C niż owoce pigwy. W przytaczanych zestawieniach podaje się około 55–92 mg witaminy C na 100 g pigwowca i około 15 mg na 100 g pigwy. Oba owoce dostarczają także pektyn, kwasów organicznych i polifenoli. Nie należy jednak traktować przetworów jako lekarstwa, zwłaszcza że często zawierają dużo cukru.
Co wybrać do ogrodu?
Wybierz pigwowca, jeśli zależy Ci na odpornym, ozdobnym krzewie, masz niewiele miejsca albo dopiero zaczynasz przygodę z uprawą. Będzie dobrym źródłem bardzo kwaśnych owoców na syropy, nalewki i dodatki do herbaty.
Na pigwę zdecyduj się wtedy, gdy masz miejsce na niewielkie drzewo, możesz zapewnić mu żyzną i wilgotną glebę, a w kuchni preferujesz łagodniejsze, bardziej aromatyczne przetwory. Najprostsza zasada rozpoznawania brzmi: pigwa rośnie jak drzewo i ma duże owoce, a pigwowiec jest kolczastym krzewem z małymi, kwaśnymi owocami.
