Ile kosztuje przetarcie drewna?
Przetarcie drewna kosztuje orientacyjnie od około 120 do 600 zł za 1 m³ surowca. Najczęściej spotykane stawki za prostą usługę mieszczą się jednak bliżej przedziału 250–450 zł/m³. Cena zależy od gatunku, średnicy i stanu kłód, oczekiwanych wymiarów tarcicy oraz tego, czy w cenę wliczono obrzynanie, transport albo dodatkową obróbkę.
Dlaczego nie ma jednej stałej ceny?
Tartaki najczęściej rozliczają usługę za metr sześcienny surowca wjeżdżającego na trak, a nie za ilość gotowych desek. Oznacza to, że płacisz za przerób kłód powierzonych przez siebie. Cena surowca, czyli samych kłód, jest osobną pozycją i nie powinna być automatycznie łączona z kosztem usługi.
Stawka musi pokryć pracę operatora, energię lub paliwo, ostrzenie i wymianę pił, smary, serwis oraz przestoje maszyny. Znaczenie ma także rentowność konkretnego zlecenia. Mała partia nieregularnych kłód może wymagać podobnego przygotowania jak większe zamówienie, ale koszt zostanie rozłożony na mniejszą liczbę metrów sześciennych.
Dlatego cennik znaleziony w internecie traktuj jako punkt odniesienia. Rzetelna wycena wymaga podania gatunku drewna, liczby i wymiarów kłód oraz planowanego przekroju desek.
Ile kosztuje przetarcie 1 m³ drewna?
Poniższe wartości mają charakter orientacyjny. Pochodzą z rynkowych cenników i przykładów usług tartacznych, ale poszczególne regiony mogą różnić się kosztami pracy, energii, paliwa i transportu.
| Zakres usługi | Drewno miękkie | Drewno twarde |
|---|---|---|
| Proste przetarcie na deski | około 250–350 zł/m³ | około 400–500 zł/m³ |
| Przetarcie na kantówkę lub kilka przekrojów | około 300–400 zł/m³ | około 450–600 zł/m³ |
| Obrzynanie desek | około 200–300 zł/m³ | około 250–350 zł/m³ |
| Struganie małogabarytowej tarcicy | około 350–450 zł/m³ | zwykle wycena indywidualna |
| Impregnacja tarcicy | około 60–75 zł/m³ | około 60–75 zł/m³ |
Sosna i świerk są zwykle tańsze w obróbce niż dąb, buk czy grab. Drewno twarde wolniej przechodzi przez trak i szybciej zużywa ostrza, dlatego stawka za metr sześcienny rośnie. Dodatkowa opłata może dotyczyć także sortowania, układania materiału w stos przekładkowy, transportu oraz suszenia.
Trzeba też odróżnić objętość kłód od ilości uzyskanej tarcicy. Część materiału zamienia się w trociny, oflisy i zrzyny. Przy przecieraniu uzysk tarcicy często mieści się orientacyjnie w granicach 55–70% objętości drewna okrągłego, choć wynik zależy od średnicy, krzywizny kłód, grubości desek i schematu cięcia.
Co najbardziej wpływa na cenę przetarcia?
Największą różnicę robi nie sama nazwa gatunku, lecz czas, jaki maszyna i operator muszą poświęcić na przerób konkretnej partii. Na wycenę wpływają przede wszystkim:
- Średnica i długość kłód – małe kłody wymagają większej liczby cięć na każdy metr sześcienny, a bardzo duże mogą potrzebować specjalistycznego sprzętu.
- Gatunek drewna – dąb, buk i grab są twardsze od sosny czy świerku, więc cięcie trwa dłużej, a piła szybciej się tępi.
- Stan surowca – piasek, błoto, kora zanieczyszczona ziemią oraz metal zwiększają ryzyko uszkodzenia taśmy i przestoju.
- Schemat rozkroju – deski o jednej grubości wykonuje się szybciej niż partię z wieloma różnymi wymiarami.
- Wymagana dokładność – cienkie elementy, kantówka i tarcica przeznaczona do dalszej obróbki wymagają częstszych regulacji.
- Wielkość zlecenia – przy większej partii koszty przygotowania i ustawienia maszyny rozkładają się na większą liczbę metrów.
Więcej cięć może zwiększyć uzysk materiału, ale jednocześnie wydłuża pracę. Zrzyny nie są odpadem bez wartości, ponieważ klient zwykle otrzymuje je razem z pozostałym materiałem, jednak nie zastępują gotowej tarcicy o zaplanowanych wymiarach.
Do ceny doliczane są czasem koszty paliwa, energii, ostrzenia i konserwacji. W przypadku napędu spalinowego zużycie paliwa może wynosić kilka litrów na godzinę, natomiast przy trakach elektrycznych koszt zależy od mocy silnika i czasu pracy. Te parametry zmieniają się między zakładami, dlatego nie należy przenosić kalkulacji jednego tartaku na drugi.
Jak przygotować kłody przed wizytą w tartaku?
Dobre przygotowanie surowca ogranicza ryzyko dopłat i przyspiesza pracę. Przed przywiezieniem drewna wykonaj następujące czynności:
- Oczyść kłody – usuń błoto, piasek, luźną korę i gałęzie. Ziemia wtarta w powierzchnię szybko tępi taśmę.
- Sprawdź metal – zwróć uwagę na gwoździe, drut, fragmenty ogrodzenia i elementy po dawnych zabudowaniach. W razie wątpliwości użyj detektora metalu i uprzedź operatora.
- Przygotuj kłody wymiarowo – przytnij czoła możliwie prostopadle, usuń wystające czopy i sprawdź, czy długość mieści się w możliwościach konkretnego traku.
- Sporządź listę wymiarów – zapisz liczbę desek, ich grubość, szerokość oraz informację, czy mają być obrzynane.
- Podaj pełne dane do wyceny – przekaż tartakowi gatunek, przybliżoną średnicę, długości, liczbę kłód i planowany sposób rozkroju.
Jeden ukryty gwóźdź może w ułamku sekundy uszkodzić taśmę. Jeżeli drewno rosło przy płocie, w sadzie albo obok starej zabudowy, kontrola detektorem jest rozsądniejsza niż ryzyko przerwania całego zlecenia.
Przed ustaleniem terminu zapytaj, czy cena obejmuje samo przetarcie, czy także obrzynanie, sortowanie i układanie. Ustal też sposób rozliczenia zrzynów, ewentualny transport oraz minimalną wartość zlecenia. Przy kłodach wymagających przewozu można potrzebować samochodu z HDS, co jest osobną usługą.
Najlepszą wycenę uzyskasz po przekazaniu tartakowi konkretnych wymiarów i zdjęć kłód. W praktyce za 1 m³ drewna miękkiego często trzeba przygotować około 300 zł, a za drewno twarde około 450 zł, lecz ostateczna kwota zależy od regionu i zakresu prac.
Podane kwoty są orientacyjne i nie stanowią ogólnokrajowego cennika. Ostateczna cena zależy od lokalizacji tartaku, gatunku i stanu drewna, wymiarów kłód, schematu cięcia oraz usług dodatkowych.
