Ile waży arkusz blachy? Jak obliczyć jego masę?
Wagę arkusza blachy stalowej obliczysz ze wzoru: długość (m) × szerokość (m) × grubość (mm) × 7,85 = masa (kg). Przelicz długość i szerokość z milimetrów na metry. Współczynnik 7,85 oznacza nominalną gęstość stali węglowej wynoszącą 7,85 kg/dm³, czyli 7850 kg/m³.
Wzór na wagę arkusza blachy
Wzór dla stali węglowej: L (m) × S (m) × T (mm) × 7,85 = masa arkusza (kg)
Przykład dla arkusza o wymiarach 1000 × 2000 mm i grubości 3 mm:
1 m × 2 m × 3 mm × 7,85 = 47,10 kg
Ten sam wynik można uzyskać, zapisując grubość w metrach i stosując pełną zależność masa = objętość × gęstość:
1 m × 2 m × 0,003 m × 7850 kg/m³ = 47,10 kg
Współczynnik 7,85 upraszcza obliczenia, ponieważ uwzględnia jednocześnie przeliczenie grubości podanej w milimetrach oraz nominalną gęstość stali węglowej.
Ile waży 1 m² blachy stalowej?
Dla pełnej, płaskiej blachy stalowej każdy 1 mm grubości odpowiada masie 7,85 kg/m². Poniższa tabela pokazuje masę teoretyczną jednego metra kwadratowego.
| Grubość (mm) | Masa 1 m² (kg) |
|---|---|
| 1 | 7,85 |
| 2 | 15,70 |
| 3 | 23,55 |
| 4 | 31,40 |
| 5 | 39,25 |
| 6 | 47,10 |
| 8 | 62,80 |
| 10 | 78,50 |
Aby obliczyć masę całego arkusza, pomnóż wartość z tabeli przez jego powierzchnię. Arkusz 1250 × 2500 mm ma 3,125 m², więc blacha o grubości 4 mm waży około 3,125 × 31,40 = 98,13 kg.
Masa standardowych arkuszy stali
Poniższe wartości dotyczą stali węglowej o przyjętej gęstości 7850 kg/m³. Są to masy teoretyczne, bez uwzględniania powłok, tolerancji wymiarowych i dodatkowej struktury powierzchni.
| Grubość (mm) | 1000 × 2000 mm (kg) | 1250 × 2500 mm (kg) | 1500 × 3000 mm (kg) |
|---|---|---|---|
| 1 | 15,70 | 24,53 | 35,33 |
| 2 | 31,40 | 49,06 | 70,65 |
| 3 | 47,10 | 73,59 | 105,98 |
| 4 | 62,80 | 98,13 | 141,30 |
| 5 | 78,50 | 122,66 | 176,63 |
| 6 | 94,20 | 147,19 | 211,95 |
| 8 | 125,60 | 196,25 | 282,60 |
| 10 | 157,00 | 245,31 | 353,25 |
Przykładowo arkusz 1500 × 3000 mm o grubości 3 mm ma powierzchnię 4,5 m². Masa wynosi więc 4,5 × 23,55 = 105,98 kg.
Jak obliczyć masę blachy z innego materiału?
W przypadku aluminium, stali nierdzewnej lub miedzi użyj tego samego wzoru, ale podstaw gęstość właściwą dla danego materiału. Procedura wygląda następująco:
- Przelicz wymiary – długość i szerokość zapisz w metrach, a grubość w metrach albo użyj uproszczonego wzoru z grubością w milimetrach.
- Wybierz gęstość – dla stali węglowej przyjmij 7850 kg/m³, dla stali nierdzewnej około 7930 kg/m³, a dla aluminium 2700 kg/m³.
- Pomnóż wymiary przez gęstość – wynik otrzymasz w kilogramach.
Dla arkusza aluminiowego 1000 × 2000 mm o grubości 3 mm obliczenie wygląda tak:
1 m × 2 m × 0,003 m × 2700 kg/m³ = 16,20 kg
W przypadku konkretnego gatunku stopu użyj gęstości podanej w dokumentacji materiałowej. Różne gatunki stali nierdzewnej mogą mieć wartości w przybliżeniu od 7,7 do 8,1 kg/dm³, dlatego kalkulatory wagi często pozwalają wybrać konkretny gatunek.
Dlaczego masa rzeczywista może być inna?
Wynik z wzoru jest masą nominalną, przydatną do wyceny, planowania transportu i szacowania obciążeń. Masa fizycznego arkusza może różnić się od obliczonej z kilku powodów:
- Tolerancje grubości – rzeczywista grubość może nieznacznie odbiegać od wartości nominalnej.
- Tolerancje wymiarów – długość i szerokość arkusza również podlegają wymaganiom właściwej normy wyrobu.
- Powłoki ochronne – warstwa cynku zwiększa masę w porównaniu z arkuszem niepowlekanym.
- Skład stopu – gęstość zależy od konkretnego gatunku i jego składu chemicznego.
- Struktura powierzchni – blacha perforowana, ryflowana lub falista nie ma takiej samej objętości czynnej jak płaski arkusz.
Dla blach perforowanych trzeba odjąć masę usuniętego materiału. Przy blasze ryflowanej lub falistej najlepiej korzystać z masy powierzchniowej podanej przez producenta, ponieważ sam nominalny wymiar grubości nie opisuje całej geometrii wyrobu.
